موضوع پروژه: ترمیم، رفع نقص و آب بندی چاهک آسانسور ها و حوضچه ها و آبراهه های جمع آوری آب سطحی در کف طبقه پارکینگ نهم(تراز منفی 9)
آدرس: تهران خیابان ولنجک کوچه هفتم پلاک 22
کارفرما: شرکت ساختمانی تاسیساتی همپایه
تاریخ شروع پروژه: 06/06/1400
تاریخ اتمام پروژه: 08/08/1400
مقدمه
چاله آسانسور یکی از قسمتهای مهم ساختمان است که تقریبا هرگز به ذهن افراد و مسافران آسانسور نمیآید.حد اقل تا زمانی که آسانسور خراب نشود! یکی از مشکلات رایج در چاله آسانسور نشت آب است. علت ایجاد آب یا رطوبت در ترازهای منفی معمولا آب زیر زمینی یا رطوبت زمین است که از طریق دال کف یا دیوارههای تراز منفی به چاله آسانسور نفوذ میکند.
وجود آبراهههای جمع آوری آب سطحی در ترازهای منفی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است چراکه آب های سطحی و زیر زمینی در سیستم هیدرولوژی اجزای جدا از هم نیستند و در مقیاس های مختلف منطقه ای دارای برهم کنش پویا میباشند.[1]
در سالهای اخیر تاکید محققین بر لزوم جامع منابع آب باعث شده تا بررسی برهم کنش آب سطحی و زیرزمینی اهمیت زیادی پیدا کند.برخلاف تلاشهای اخیر محققان بر روی این موضوع، همچنان کمی سازی بین این دو سیستم مشکل میباشد.
مشکل نه تنها در فرموله کردن فرآیندها بلکه برای تعیین اندرکنش آنها در مقیاسهای زمانی و مکانی مختلف میباشد.[2]
آب تراوش شده به چاه آسانسور میتواند با روغن و گریس تجهیزات آسانسور آلوده باشد.در صورتیکه جمع شدن آب در چاله آسانسور مدت زیادی به طول بیانجامد و اقداماتی برای رفع این مشکل از جمله آب بندی چاله اسانسور صورت نگیرد، آسیب های جدی به مصالح ساختمانی و نهایتا خود ساختمان وارد میشود. آسیب دیدن اجزای سازه بدلیل جمع شدن آب در چاله آسانسور میتواند ظرفیت باربری سازه را در برابر تحمل وزن آسانسور کاهش دهد و این افت تحمل به مرور زمان افزایش پیدا کند. آب بندی بتن تاثیر زیادی در پیشگیری از گسترش آسیبهای ناشی از جمع شدن آب در چاله آسانسور دارد با این وجود پیش از هرگونه اقدامی لازم است دلایل نشت آب به صورت دقیق تحلیل شود تا با توجه به آسیب شناسی ، کیفیت سازه، مشخصات و دیتیل فنی سازه به انتخاب بهترین روش اقدام نمود. در صورتیکه میزان جمع شدگی آب زیاد باشد به گونه ای که کیفیت مصالح را دستخوش تغییرات ناخوشایند کند، ضروری است پیش از آب بندی فشارمنفی،عملیات مقاوم سازی و تقویت دیواره در سازه انجام شود تا با افزایش مقاومت بتن مانع از گسترش خسارات وارده به سازه شد.
شرح پروژه: پروژه تجاری اداری همیلا به مساحت 8284 متر مربع در جنوب غربی تقاطع بلوار همیلا با خیابان پارک واقع در محله پونک و منطقه 2 شهرداری تهران، در حال ساخت میباشد.

این پروژه عظیم با مساحت تقریبی 150 هزار مترمربع در 27 طبقه شامل واحدهای تجاری، اداری، فرهنگی، شهربازی مدرن، فودکورت، کافی شاپ و هایپر مارکت میباشد که پاسخگوی تمام نیازهای اساسی مراجعه کنندگان میباشد. مشخصات کلی پروژه همیلا به شرح جدول 1 میباشد:
جدول 1:مشخصات کلی مجتمع تجاری اداری همیلا
| توضیح | عنوان | ردیف |
| 8284 متر مربع(حدودا 90*100) | مساحت کل زمین | 1 |
| حدود 150 هزار مترمربع | سطح زیربنای مفید | 2 |
| 27 طبقه | تعداد کل طبقات | 3 |
| 18 طبقه شامل 142 واحد تجاری در 6 طبقه،157 واحد اداری در 12 طبقه | تعداد طبقات روی زمین | 4 |
| 9 طبقه شامل 2500 واحد پارکینگ | تعداد طبقات زیرزمین | 5 |
شرح آسیب:
در این پروژه با توجه به اینکه عمل زهکشی و انتقال آب باران با مباحث مقررات ملی انجام نشده است بستر آب در لایه بلوکاژ مشهود بود. همین عامل باعث شده بود یک سطح همواره مرطوب و خیس در قسمت بلوکاژ وجود داشته باشد.

از طرفی مقاوم سازی اتصال ستونها به پلیتهای فونداسیون منطبق با مبحث 10 مقررات ملی ساختمان نبوده و دچار مشکلاتی بود چراکه زمانیکه پلیت و انکل بولتها در محیطی مملو از آب با رطوبت بالا باشد پوشش آب بند و مقاوم سازی جهت جلوگیری از خوردگی سازه فلزی بخصوص در پروژههای در حال برداری الزامی خواهد بود که این مهم در هیچ یک از ستونهای طبقه پارکینگ در تراز منفی 9- رعایت نشده بود.
به درخواست ابلاغ کار شرکت همپایه، این شرکت جهت رفع نقص، مقاوم سازی و آب بندی فشارمنفی پروژه همیلا وارد عمل شد.
شرکت فناوران سدآب پس از آسیب شناسی و مشاوره با ارائه راهکارهای تخصصی آب بندی فشار منفی چاله آسانسور و پارکینگ ترازمنفی، دیتیل فنی و اجرایی را به شرحی که در ادامه توضیح داده شده است،به اجرا رساند.
دیتیل فنی و مراحل عملیات اجرایی:
1) تخریب دیواره بلوک چینی و آجرچینی در چاهک آسانسورها و حوضچههای بزرگ بطور کامل.

2) آرماتوربندی و نصب نوار بنتونیتی در چاهک آسانسور ها و حوضچه ها به مقدار جلوگیری از نفوذ آب در جهت افقی و عمودی در اتصالات ثابت،سطوح ناهموار و مناطق قابل نفوذ اطراف سیمان: این نوع واتر استاپ نقش آب بندی را در اتصالات انعطاف پذیر بازی نمیکند بلکه به منظور جایگزینی واتراستاپهای متداول در اتصالات ساختمانی طراحی گردیده است. بنتونیت در تماس با روزنههای انسداد آب، شکافها، ترکهای کوچک و سایر مسیرهای احتمالی عبور آب متورم شده با ایجاد یک مانع نفوذ ناپذیر باعث آب بندی بصورت دائمی میشود و قابلیت انبساط حداقل 300% را دارا میباشد.



3) اجرای بتن مسلح به افزودنی آب بند و نم بند بتن در چاهکهای آسانسور و حوضچهها: افزودنی آب بند G100 با تکیه بر فناوری کریستالازیسیون در مقابل تماس با آب بلورهای غیر قابل حل در آب تشکیل داده و به صورت مویرگی سراسر حفره ها و درزهای بتن را پر مینماید. این فرآیند باعث نه تنها آب بندی بلکه نم بندی، خودترمیمی هوشمندانه کل حجم بتن در دوره های بیش از 30 ساله شده حتی حفره ها و ترک های مویی انقباضی و کششی با عرض 1 الی 1.5 میلی متر از بتن را کاملا مسدود مینماید. بتن مسلح به فناوری کریستالازیسیون در مقابل مخربهای شیمیایی از جمله سولفاتها و نیتراتهای خورنده، مخربهای فیزیکی و مکانیکی و نیز مقابل آب و تحت شرایط دشواری مانند فشار منفی و مواد شیمیایی بسیار مقاوم هستند. طرح اختلاط ارائه شده توسط این شرکت،مقاومت فشاری بتن را 40% در نمونه کارگاهی افزایش میدهد. این طرح اختلاط در پروژه ها میتواند سبب کاهش هزینه ها و امنیت در طول عمر بتن در مقابل آسیب ها گردد.


4) اجرای ساب و اسکراب در دیوارهها و کف چاهک آسانسور، حوضچه ها و شست و شو با دستگاه واترجت: عملکرد صحیح عایق در طولانی مدت مشروط بر اجرای صحیح و دسترسی به سطح عاری از هرگونه لایه ناپایدار میباشد.
5) اجرای برش V-cut زیرسازی با ملات ترمیمی کریستال شونده injection grout و تزریق injection grout در درز های سرد به صورت ماهیچه: این محصول درون ترک ها متبلور شده و تمام محیط آن را آب بند مینماید. وجه تمایز این محصول با سایر متریالهای ترمیمی خاصیت ضد انقباض بودن ان است. هنگامی که به مویرگ ها و روزنه های بتن تزریق میشود با تکیه بر فناوری کریستالازیسیون تا 80 سانتی متر از هر راستا منبسط شده و در برخورد با جریان آب متبلور میشود. نه تنها ترکهای ساختاری بتن که بر اثر حرکت بوجود میآیند بلکه حرکت های 1.8 اینچ به بالا را نیز ترمیم میکند.

6) اجرای آب بند غشایی نفوذگر کریستال شونده G200 در سطوح دیوار های چاهک های آسانسور و حوضچههای بزرگ در دولایه و حوضچه های کوچک در یک لایه: این محصول کریستالایز سیمان را بصورت یک محلول ضد آب بادوام در میآورد که میتواند بعد از بکارگیری، به بافت سطحی سیمان نفوذ کرده و جزئی از ساختار آن گردد در نتیجه یک حفاظ کاملا ضد آب در لایه بیرونی سازه سیمانی بوجود خواهد آورد.


7) اجرای عایق غشایی دو جزئی فلکسی G201 (عایق و آب بند بر پایه سیمان) در سطوح کف و دیواره آبراهه ها و حوضچههای کوچک در یک لایه : در این مرحله،حفرهها، فضاهای خالی و ترکهای مویی احتمالی موجود در زیرلایه با این محصول پر شده و با ترمیم معایب از نفوذ آب به زیرلایه جلوگیری میکند.غشاء ایجاد شده در این مرحله امکان تنش و عبور بخار آب را نیز ممکن میسازد.
8) اجرای برش و تخریب، باز نمودن لوله موجود، زیرسازی مجدد ، نصب لوله جدید و بتن ریزی با افزودنی آب بند کریستال شونده در محل اتصال آبراهه به حوضچه های اصلی و آبراهه به آبراهه.
نتیجه گیری:
شرکت فناوران سدآب با تکیه بر به روز ترین فناوری جهان و استفاده از محصولات منحصر به فرد برند Green seal پس از آسیب شناسی پروژه، مشاوره پیشنهاد راهکار های تخصصی رفع نقص، کلیه نواقص پروژه همیلا را رفع نموده و با آب بندی تخصصی فشار منفی، موفق به اخذ گواهی رضایت کارفرمای محترم شده است.

گردآورنده: مهندس شادی علیزاده؛ کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش آب و سازه های هیدرولیکی
و دفتر فنی شرکت فناوران سدآب (به مدیریت آقای مهندس محمدرضا نعمت خواه)
مراجع:
[1] بازدید و گزارشات کارشناسان کارگروه مهندسی شرکت فناوران سدآب [2]محمودی, بهره مند, عبدالهی, & خدایار. (2019). مروری بر روشها و مدلهای برهمکنش آب سطحی-زیرزمینی با تمرکز بر مدلهای جامع منطقهای. آب و توسعه پایدار, 5(2), 101-116. [3] Winter T.C., Harvey J.W., Franke O.L. and Alley W.M1998. Groundwater and surface water – a single resource, 1139. USGS
